Dịch Kinh Tường Giải (Di Cảo) - Quyển Thượng (Thu Giang)

https://thuviensach.vn

Gia đình tác giả giữ bản quyền. Nhà xuất bản Trẻ xuất bản độc quyền theo hợp đồng sử dụng tác phẩm với gia đình tác giả.

BIỂU GHI BIÊN MỤC TRƯỚC XUẤT BẢN DO THƯ VIỆN KHTH TP.HCM THỰC HIỆN

General Sciences Library Cataloging-in-Publication Data

Nguyễn Duy Cần, 1907-1998 Dịch Kinh tường giải. Q. Thượng / Thu Giang Nguyễn Duy Cần. - T.P. Hồ Chí Minh : Trẻ, 2014. 548 tr. ; 24 cm. - (Tủ sách Triết học phương Đông). 1. Kinh Dịch. 2. Triết học phương Đông. 3. Bói toán. 1. Yi jing. 2. Philosophy, Eastern. 3. Divination.

133.33 -- dc 23 N573-C21

https://thuviensach.vn

LỜI NÓI ĐẦU

Bộ kinh Chu Dịch tính đến nay (theo ước lượng) đã có hơn 4500 năm tồn tại và phát triển, chỉ tính riêng loại sách dịch và bình chú về kinh Dịch trên toàn thế giới hiện nay cũng đã lên đến “thiên kinh vạn quyển”. Cũng như ở Trung Quốc, kinh Dịch ở Việt Nam và các nước đồng văn khác được xếp vào hệ thống “Ngũ kinh” (gồm kinh Thư, kinh Thi, kinh Lễ, kinh Dịch và kinh Xuân Thu) và được dùng làm giáo trình chính thống đào tạo nhân sĩ, trí thức trong các viện hàn lâm thời phong kiến. Ngày nay, kinh Dịch vẫn được đông đảo tầng lớp người học say mê nghiên cứu, tìm hiểu và phong trào phát huy Dịch học trên toàn thế giới vẫn ngày càng phát triển.

Nhưng trớ trêu thay, dù đã trải qua lịch sử nhiều ngàn năm phát triển, truyền bá rộng rãi và đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ với số lượng hết sức phong phú nhưng kinh Dịch đến nay với một đại bộ phận trí thức nước ta nó vẫn bị hiểu lầm là sách chuyên phục vụ bói toán mang đậm màu sắc mê tín dị đoan. Còn một bộ phận người đọc khác thì tuy nhận biết được các giá trị triết lý cao quý của Dịch học và chịu khó tìm tòi, học hỏi nghiên cứu, nhưng (như họ thú nhận) thường bị thất bại và phải bỏ dở giữa chừng (con đường nghiên cứu kinh

https://thuviensach.vn

6 Thu Giang NGUYỄN DUY CẦN

Dịch) từ đó các sách viết về kinh Dịch thường chỉ còn tác dụng làm sách “trang trí” trên các kệ sách gia đình.

Sự tình như trên, lý do của nó vì đâu?

Đầu tiên phải kể đến sự khó hiểu của hình thức biểu đạt trong kinh Dịch. Dịch dùng Tượng (hình tượng) và Số (con số) để biểu đạt tư tưởng, phần “ngôn từ” chỉ là phần phụ dùng để làm sáng tỏ thêm cho Tượng và Số mà thôi. Thứ hai, là bản thân ngôn từ của kinh Dịch, tuy chỉ là phần phụ thì nó cũng đã là một thách thức vô cùng to lớn đối với những người muốn tìm hiểu nó. Ngôn ngữ của Dịch (Thoán từ, Hào từ, Thoán truyện...) được thánh nhân tác Dịch giản dị hóa tối đa với loại ngôn ngữ “tối cổ” mà ngày nay không còn được mấy người có thể đọc và hiểu trực tiếp từ nguyên bản.

Với những khó khăn trên, đa phần độc giả muốn tìm hiểu kinh Dịch thường tiếp cận bằng các loại sách “dịch và bình chú” kinh Dịch do các nhà nghiên cứu viết ra. Phần diễn giải và bình chú kinh Dịch của các tác giả Đông Tây Kim Cổ tuy nhiều đến hằng hà sa số về lượng nhưng mỗi nhà giải thích mỗi kiểu, mỗi trường phái có sở học riêng lại bình chú theo thiên kiến của học phái của mình mà phần lớn chỉ trình bày được phần Hình nhi hạ học mà thôi, tư tưởng của các nhà diễn giải có khi sai lạc với tư tưởng chủ đạo của kinh Dịch thậm chí tự mâu thuẫn với nhau rất nhiều và có nhiều khi sự lý giải các thời trong các quẻ rất khiên cưỡng gần như là giải ép. Chính vì thế, người mới học Dịch thường dễ bị sa vào mê hồn trận đến rối tung rối mù của rừng sách bình chú kinh Dịch này.

Bộ Dịch Kinh Tường Giải mà các bạn đang cầm trên tay nằm trong bộ sách ba tựa gồm: Dịch Học Tinh Hoa,