Dấu Binh Lửa (Phan Nhật Nam)

https://thuviensach.vn

T

LỜI MỞ ĐẦU

heo lời dặn của C— Anh cố vấn văn chương— Tôi phải viết

một cái tựa thật hách, ngắn, cô đọng và hay ho không chịu

được... Nhưng viết thế nào để có thể gọi là " hách"? Thôi, tôi mở

đầu bằng cách bày tỏ nguyên do đồng thời đề biện hộ cho những

dòng viết ở những trang sau. Đến cái tuổi này lẽ tất nhiên tôi

chẳng hy vọng gì nơi văn chương nữa, cũng không thể ước mơ

nhờ cái ngõ văn chương để kiếm một chút danh gia. Hơn nữa,

danh vọng của một người viết văn ở Việt Nam cũng chẳng lấy gì

làm sáng sủa. Bao nhiêu năm làm văn nghệ, cũ như Lê Văn

Trương, Đinh Hùng, mới như Quách Thoại, đến khi chết đi thì

cũng chẳng còn gì - Thế Phong đó - anh chàng làm văn nghệ

như một gã tiền phong, "Nửa đường đi xuống" phải đóng bộ ka-

ki độ nhật qua ngày với tờ báo của Không Quân. Thế nên tôi

chẳng hy vọng gì ở cái "nghề của chàng" nữa. Nhưng vẫn muốn

viết, viết như một "nhu cầu", nói cho có vẻ thiết tha. Tôi đâu

phải là hoàng tử văn chương ngoại hạng, xem chuyện viết lách

như một công việc nghiêm trang giữa người và thế giới bí ẩn

của chữ nghĩa, viết đối với tôi đúng ra chỉ là một cách thoát hơi

— Viết để khoỉ ấm ức bực mình.

Sau tám năm ở lính, thời gian thoải mái thật hiếm hoi, những

phiền toái có duyên cớ hay không, chính danh hay ẩn dấu hình

như chực sẵn ở trong người, có cơ hội sẽ dấy lên như giông bão.

Đôi khi tôi thấy thật yêu cái nghề này, nó tạo cho con người tính

kiên nhẫn, lòng vị tha, chế ngự những hèn mọn của mình.

https://thuviensach.vn

Nhưng cũng có lúc tôi thấy nó thật tệ, không có một nghề

nghiệp nào ù lì, cứng đọng và thụ động bằng " đi lính ", chỉ cần

thừa hành trong một giới hạn thật sít sao, thế là đủ. Có nhiều

lúc tôi muốn ném tung hết tôn ti trật tự, bộ quần áo trên người

để thong dong giang hồ một chuyến tự do, nhưng đồng thời

cũng vừa khám phá, đang bị buộc chặt, đã quen với đời sống

này. Thật khó khăn khi phải nói chuyện với một anh dân sự,

hình như tôi và hắn ta ở hai thế giới thật khác xa nhau.

Tôi cũng muốn viết về đời sống lính với những con người

thật lạ. Năm 1966, có gã lính thật trẻ ở đại đội tôi, hắn ta thấp bé

da xanh mướt ốm yếu, nhưng uống rượu kinh khiếp, hai lít

rượu đế hắn uống tỉnh bơ, hình như rượu không tạo nên phản

ứng nào trong người. Ngoài cuộc rượu, y bình lặng kín đáo như

một con ốc. Một hôm đứng gác, sẵn súng ở tay, hắn bắn vào đầu

tự vận. Tôi không biết nỗi thất vọng kinh khủng nào trong đầu

một thằng bé 19 tuổi. Đức " điên " Biệt động quân, quan Ba, Tiểu

đoàn phó, đi hành quân mang khẩu M.79 chạy trước hàng lính,

về Sài Gòn đi chơi, mặc một chiếc áo bà ba đen, dưới quần lính,

chân mang dép Nhật, trang bị thêm một con dao đi rừng. Tôi

không hiểu nó nhìn đời thế nào qua cặp kính trắng dày cộm khi

trên người trang bị với phụ tùng như thế. Đại khái ở lính có

những loại người " bất bình thường " như vậy, và trong đám bất

bình thường trên lại chen lẫn vài kẻ bình thường thật kỳ quái.

Thiên, anh chàng đi theo tôi trong hai năm, một ngày chỉ nói

khoảng hai mươi tiếng: dạ, vâng... Thế là hết. Nó ở xa, tôi gọi đến

vỡ phổi không tiếng trả lời, lát sau lặng lẽ đi đến. " Tao kêu mày