Chuyện Của Che (Lucía Álvarez De Toledo)

https://thuviensach.vn

“Quítate de la acera mira que te tumbo que aquí viene el Che Guevara acabando con el mundo.”

“Đừng có tụ tập bên lề

Và cẩn thận đừng sảy chân

Bởi Che Guevara đang đến

Trên hành trình thay đổi thế gian.”

https://thuviensach.vn

GIỚI THIỆU

Tên anh trong hộ chiếu là Ernesto Guevara de la Serna. Có những lúc anh được biết đến với tên gọi Téte, Fúser, Tatu, Fernando hay Ramón. Anh nhận hộ chiếu chính thức của Cuba khi một sắc lệnh ban quyền “công dân Cuba gốc Cuba” cho anh năm 1959 – một sự tri ân khác thường dành cho đóng góp của anh trong Cách mạng Cuba – mặc dù anh đã từ bỏ nó khi anh lên đường chiến đấu ở Congo. Từ đó trở đi, anh sở hữu vài hộ chiếu giả với những cái tên như Adolfo Mena-González: doanh nhân Uruguay và anh dùng danh tính này để tới Bolivia thực hiện chiến dịch cuối cùng của mình.

Cả thế giới biết đến anh với cái tên Che. Biệt danh đó được các đồng chí của anh đặt tại Mexico khi họ đang huấn luyện cho cuộc xâm chiếm Cuba năm 1955 – và anh thích cái tên đó. Anh nói: “Đối với tôi, cái tên Che thể hiện khía cạnh cốt yếu nhất, khía cạnh mà tôi thích nhất về cuộc đời mình. Làm sao tôi có thể không thích cái tên đó? Tên đầu và tên đệm của một người chỉ là điều nhỏ nhặt, riêng tư và không quan trọng. Trái lại, tôi rất thích mọi người gọi tôi là Che.”

Lúc đó, cái tên “Che” được sử dụng ở khắp Mỹ Latinh để chỉ những người Argentina. Đó là một từ mà chúng tôi thường chêm vào khi trò chuyện. Ngày nay, rõ ràng từ đó đã trở thành của riêng của Guevara, nhưng nó nhắc nhở chúng ta một khía cạnh quan trọng và thường xuyên bị lãng quên của cuộc đời anh: anh là một người Argentina.

Tôi cũng là người Argentina, sinh năm 1938 (có nghĩa là tôi trẻ hơn Ernesto mười tuổi) trong một gia đình cùng giai tầng xã hội với Che và tổ tiên tôi cũng là những bầy tôi cung túc của hoàng gia và đế chế như cha ông Che. Chúng tôi có cùng nền tảng xuất thân và đều chứng kiến những sự kiện chính trị giống nhau: Perón và Eva; những tổng thống quân phiệt thân Đức Quốc xã trên thực tế; một nền kinh tế bị Vương quốc Anh chỉ đạo; đời sống trí thức bị ảnh hưởng sâu sắc bởi những nhà tư tưởng người Pháp, ngay cả những vị khai quốc công thần của chúng tôi cũng tra cứu các bách khoa thư của Pháp và trước tác của Jean-Jacques Rousseau để soạn thảo hiến pháp và bộ luật của đất nước; nhà thờ Công Giáo La Mã hữu khuynh thâm nhập khắp nơi; những người lưu vong cộng hòa Tây Ban Nha; nền văn hóa bị tàn sát thô bạo bởi quyền lực kinh tế thống trị của Hoa Kỳ.

Vì thế có lẽ cũng là tự nhiên khi tôi luôn bị mê hoặc bởi câu chuyện về Che Guevara. Như phần lớn những người Argentina khác, tôi dõi theo sự nghiệp chói lòa xuyên suốt cuộc đời ngắn ngủi phi thường của ông. Tôi nhớ rõ ràng sự náo động ở Buenos Aires năm 1957-1958 khi báo chí bắt đầu đưa tin về người bác sỹ Argentina đã trở thành chỉ huy trong Cách mạng Cuba. Một thanh niên gần như không được đào tạo đang dẫn đầu đoàn quân đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, chỉ vài năm sau khi ông bị quân đội Argentina tuyên bố không đủ sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Cũng trong khoảng thời gian này, những người trong chúng tôi thành thạo tiếng Anh hoặc tiếng Pháp đã tìm đến phòng thay đồ của các nghệ sỹ biểu diễn ở Grand Rex hay Cine Opera trên đại lộ Corrientes và giới thiệu bản thân, đề nghị dẫn họ đi thăm thành phố, đưa họ đi chơi và làm cho họ vui vẻ. Có một dịp chúng tôi hộ tống Ella Fitzgerald đến một quán bar nhỏ, tối, đầy khói ở tầng hầm ở trung tâm Buenos Aires vì chúng tôi biết có nghệ sỹ dương cầm hay ở đó và bà sẽ không bị những tay săn ảnh làm phiền. Những nghệ sỹ lưu diễn thường cảm thấy thoải mái gần như ở nhà và cầm lấy cái micro và làm chúng tôi vui sướng với một buổi buổi biểu diễn riêng tư. Những từ như con swing (có swing) hoặc una total falta de swing (hoàn toàn không có swing) trở thành một phần của biệt ngữ của chúng tôi. Swing như Ella nghĩa là bạn có thể nhập bọn với chúng tôi; ai đó “không biết gì về swing” thì đang có vấn đề nghiêm trọng với họ.