Hãy Trả Lời Em Tại Sao? - Tập 3 (Arkady Leokum)

https://thuviensach.vn

Biểu ghi biên mục trước xuất bản được thực hiện bởi Thư viện KHTH TP.HCM

Hãy trả lời em tại sao?. T.3 / Đặng Thiên Mẫn d. - T.P. Hồ Chí Minh : Trẻ, 2009. 204tr. ; 19cm. 1. Khoa học thường thức. 2. Hỏi và đáp. I. Đặng Thiên Mẫn d.

001 -- dc 22 H412

https://thuviensach.vn

5

Chương 1

Thế giới chúng ta

Đối tượng của thực vật học là gì?

Tiếng Anh “botany” (thực vật học) có gốc là tiếng Hy Lạp

và có nghĩa là “cỏ”. Thời xưa, người ta nghiên cứu cỏ cây

chủ yếu là để tìm thức ăn và thuốc chữa bệnh. Cây cỏ nào

ăn được, chữa bệnh được? Bởi vậy, những người đầu tiên

nghiên cứu về thảo mộc thường là các thầy thuốc hay “thầy

mo”. Họ biết loại cây nào độc, cây nào chữa được bệnh. Khoa

thực vật học liên kết với khoa dược có đến hàng bao nhiêu

trăm năm. Đến thế kỷ XVI sau Công nguyên đã có người viết

sách ghi lại những nhận xét của mình về thảo mộc. Sang

thế kỷ XIX, công trình nghiên cứu khoa học của một người

Anh tên là Charles Darwin đã giúp cho nhà thực vật hiểu

rõ hơn sự tiến hóa của động và thực vật. Nhận định của

Darwin đã khiến các nhà khoa học chuyên nghiên cứu về

thảo mộc tách ra thành một ngành khoa học riêng gọi là

khoa thực vật học. Khoa học này lại chia ra nhiều phân

khoa hay ngành.

1

https://thuviensach.vn 6

Một trong những phân ngành này được mệnh danh là

“giải phẫu thực vật” nhằm nghiên cứu cấu trúc thực vật và

các cách thức, các mối liên hệ của các mối cấu trúc này

với nhau. Những thí nghiệm về tính di truyền trong thảo

mộc giúp cho người ta phát hiện quá trình đa dạng hóa

của thảo mộc diễn ra như thế nào và chúng đã được cải

tiến, hoàn thiện như thế nào. Công cuộc nghiên cứu này

thuộc phạm vi nghiên cứu của phân khoa “di truyền học”

(genetics).

“Môi sinh học” là một phân ngành khác của khoa học

thực vật học, nhằm nghiên cứu sự phân bố thảo mộc trên

thế giới, tìm hiểu xem tại sao loại cây này mọc ở nơi này

mà không mọc ở nơi khác trên thế giới. “Cổ thực vật học”

cũng là một phân ngành của khoa thực vật học nhằm

nghiên cứu quá trình tiến hóa của thảo mộc căn cứ trên

những địa khai, hóa thạch tìm được. Một phân ngành khác

nữa của thực vật học là ngành “sinh lý thực vật học” ng-

hiên cứu những phương cách mà thực vật dùng để thở

và chế biến thức ăn cho chúng như thế nào. Phân khoa

khác nữa là “bệnh lý học thực vật” nghiên cứu các chứng

bệnh của thực vật.

Có bao nhiêu thứ táo?

Có đủ thứ táo để thỏa mãn những khẩu vị rất khác nhau

của con người. Chỉ riêng ở Hoa Kỳ thôi cũng đã có khoảng

2

https://thuviensach.vn

7

7.000 thứ táo. Như vậy thì trên toàn

thế giới chắc có thêm vài ngàn thứ

táo khác nữa.

Táo là một thứ cây đầu tiên

do con người trồng. Táo có lẽ có

nguồn gốc từ Đông Nam châu Âu

và Tây Nam châu Á. Táo đã được

sử dụng từ rất lâu đời rồi. Từ hơn hai ngàn năm trước, ở

châu Âu người ta trồng nhiều thứ táo. Ngay thời La Mã

Cổ, người ta đã biết thưởng thức bảy thứ táo khác nhau.

Làm sao có được nhiều thứ táo như vậy? Có rất nhiều thử

nghiệm đã được các nhà trồng tỉa thực hiện trên cây táo.

Khi “tháp” (ghép) chồi non của bất cứ thứ táo nào vào

cây non của bất cứ thứ táo nào khác, cây táo ghép sẽ sinh

thứ quả y như quả của thứ chồi đã được ghép. Bởi vậy,

các nhà trồng tỉa luôn thử bằng cách ghép các cành hoặc

bằng cách cho thụ phấn của các thứ táo khác nhau. Đôi

khi, qua sự ghép cành hoặc thụ phấn đó mà một thứ táo

hoàn toàn mới đã xuất hiện. Thứ táo “đỏ ngọt lịm” (Red

delicious) là một bằng chứng. Một cây táo tầm thường sinh

ra một thứ quả tầm thường, ấy vậy mà khi ghép một mầm

táo thứ khác vào thì từ mầm táo này đã cho thứ trái hoàn

toàn mới, chẳng giống với thứ táo mầm cũng chẳng giống

thứ táo gốc.

Cách nay không lâu, tại bang Virgina (Hoa Kỳ) có mấy

thứ táo “dại” thân cây xù xì, trái vừa nhỏ vừa chát, hình thù