Chuyển Hóa Cảm Xúc (Thích Nhật Từ)

https://thuviensach.vn

TỦ SÁCH ĐẠO PHẬT NGÀY NAY

THÍCH NHAÄT TÖØ

CHUYỂN HÓA CẢM XÚC

NHÀ XUẤT BẢN THỜI ĐẠI

Biên tập: Thích Nữ Tâm Minh

(Tái bản lần thứ 3)

https://thuviensach.vn

MỤC LỤC

Phần I: Bản chất cảm xúc ................................................................. 1 Cảm xúc tiềm tàng ..................................................................... 3 Tùy tâm hiện tướng ..................................................................11 Cảm xúc mơ tưởng ..................................................................16 Tinh thần trung đạo .................................................................21 Cánh chim vô hình ..................................................................25 Làm mới cảm xúc .....................................................................29 Phần II: Hạ nhiệt cảm xúc .............................................................37 Nhiệt lượng cảm xúc................................................................39 Khổ đau do tình và tưởng .......................................................43 Nhận thức bay bổng.................................................................47 Khoanh vùng cảm xúc .............................................................50 Chia sẻ nỗi lo ............................................................................60 Liên minh cảm xúc ..................................................................64 Phần III: Chuyển hóa cảm xúc ......................................................69 Chia sẻ nỗi đau .........................................................................71 Đừng đè nén..............................................................................76 Quán không tác giả ..................................................................82 Xoa dịu nỗi đau ........................................................................87 Chân không hóa cảm xúc ........................................................93

https://thuviensach.vn

Phần I

BกN CHẤT CกM XÚC

Giảng tại Đạo tràng An Hạnh, San Jose, Hoa Kỳ, 20-6-05 Phiên tả: Huỳnh Ngọc Hạnh Hiệu chỉnh: Quảng Tâm & Diệu Thông

https://thuviensach.vn

BẢN CHẤT CẢM XÚC § 3

CกM XÚC TIỀM TÀNG

Cảm xúc, trong tâm lý nhà Phật gọi là Vedana. Theo chữ Hán, chúng ta có thể dịch Vedana theo nghĩa như chữ “thọ”, có bản dịch là chữ “giác”, tức cảm giác. Còn trong tiếng Việt, Vedana, có ba nghĩa để dùng là cảm thọ, cảm giác và cảm xúc.

Khi dùng từ “cảm giác”, chúng ta dễ hình dung hơn, tức là cảm giác này đều được bắt nguồn từ sự xúc chạm nào đó. Sự tiếp xúc ở đây là tiếp xúc của các giác quan. Ví dụ, khi cặp mắt nhìn thấy hình thái, màu sắc, vóc dáng v.v... các sự vật. Sự tiếp xúc của cặp mắt có thể mang lại hai cảm giác hoàn toàn đối nghịch nhau, cảm giác thích và không thích.

Phản ứng kéo theo của cảm giác mới quan trọng. Thông qua cặp mắt, chúng ta thích một đối tượng nào đó, bỗng nhiên tất cả những gì liên quan đến đối tượng đó ta đều có cảm tình. Sự cảm tình này còn được gọi là hiện tượng lay lan tâm lý, lây từ sự kiện A, con người A kéo theo sự kiện B, con người B. Hiện tượng lay lan cảm xúc là một quy trình duyên khởi, quy trình này rất quan trọng trong đời sống con người.

Khi phân tích cảm xúc, chúng ta không thể bỏ qua bản chất của nó. Cảm xúc là gì? Theo nhà Phật, cảm xúc không phải là dòng chảy thường hằng bất biến. Trên thế giới, có một số nền văn hoá tôn giáo đã nhồi sọ con người, làm cho con người nghĩ rằng dòng chảy cảm xúc này là cố định, không thay đổi, nhưng trong thực tế, cảm xúc của mình hôm nay hoàn toàn khác với con người của mình vào ngày hôm sau, đó là chưa nói đến hoàn cảnh, môi trường, điều kiện v.v... cái mà có thể làm gia tăng sự thay đổi gấp bội trong mỗi con người. Tác động của môi trường là một trong những yếu tố quan trọng và mang tính quyết định, làm thay đổi dòng cảm xúc.

Trước nhất, cảm xúc mang tính tương đối. Nó lệ thuộc vào phong tục tập quán, truyền thống văn hóa, màu da, sắc tộc,