Đạo Phật Là Toán Học (Hồng Dương Nguyễn Văn Hai)

https://thuviensach.vn

Mục Lục

Lời đầu sách 2

Bài Kệ Hồi Hướng 9

Tương đối Vật lý 9

Chương I: Đạo Phật là Toán học 10

1.1 Phật là Lý Duyên khởi 10

1.2 Câu hỏi Tồn tại Nguyên thủy 11

Chú thích 13

Chương II: Vũ trụ Toán học 16

2.1 Khoa học nhận thức và sự kết nối giữa vật lý học và toán học

1 16

2.1.1 Tổng quát 16

2.1.2 Vật lý học: Thí nghiệm, Thống nhất Khái niệm, và Toán học 17

2.1.3 Toán học: Vật lý học Nguyên thủy, Tiên đề, Định lý, và Vẻ đẹp. 18

2.2 Có thật Toán học là sự dung hợp phức tạp của phát minh và phát hiện? 20

2.2.1 Năng lực phi thường của Toán học 20

2.2.2 Toán học = Nghệ thuật + Khoa học 22

2.2.3 Một chuyện tình toán học. 26

2.2.4 Toán học được phát minh hay phát hiện? 32

Chú thích 35

Chương III: Vũ trụ Toán học Tegmark 138

3.1 Một buổi nói chuyện về vũ trụ, một cấu trúc toán học. 138

3.1.1 Những gì cấu thành vũ trụ? 138

3.1.2 Toán học về ý thức 139

3.2 Câm lại và tính toán đi! 139

3.3 Ý thức là một trạng thái vật chất 143

3.4 Tư tưởng và Công trình của Tegmark 144

https://thuviensach.vn

3.5 Tập sách ‘‘Our Mathematical Universe’’ của Tegmark 150

Chi tiết các Chương trong Ba Phần của sách: 151

3.6 Bình luận về ‘‘Our Mathematical Universe’’ 152

3.7 Được làm bằng toán học? 153

3.7.1 Toán học ứng dụng 153

3.7.2 ... so với toán học thuần túy 154

3.7.3 Hai nghĩa của “là” ("is") 154

3.8 Có chăng những vũ trụ song song? 155

3.8.1 Hiểu toán học theo nghĩa đen 156

3.8.2 Vũ trụ phân nhánh 156

3.8.3 Rất vui được gặp tôi? 157

3.8.4 Cái tôi nào thực tồn? 157

3.9 Jeremy Butterfield bình luận ‘‘Our Mathematical Universe’’ 157

3.9.1 Vũ trụ đa trọng tầng I 158

3.9.2 Vũ trụ đa trọng tầng II 159

3.9.3 Vũ trụ đa trọng tầng III 159

3.9.4 Vũ trụ đa trọng tầng IV 160

3.10 Giải đáp một số thắc mắc 160

Chú thích 162

Chương IV: Tính tương đối của Tồn tại 163

4.1 Thông diễn sự tồn tại 163

4.2 Luận cứ Lôgíc 163

4.2.1 Luận cứ Vị nhân Cuối cùng (The Final Anthropic Argument) 163

4.2.3 Luận cứ Tiên đề hóa 165

4.2.3a Thông diễn 167

4.3 Bác bỏ các phản bác thông thường 167

4.3.1 Không tương thích với các định lý của Gõdel? 167

4.3.2 Không tương thích với tính Ngẫu nhiên Lượng tử? 169

https://thuviensach.vn

4.3.2 Lập luận đáp ứng Hữu thần luận 169

4.4 Kết luận 170

Chú thích 170

Lời đầu sách

[ Tôi kính lễ bái bậc Chánh giác, bậc tối thắng trong hết thảy các nhà thuyết pháp, đã thuyết giảng Duyên khởi là bất diệt và bất sinh, bất đoạn và bất thường, bất nhất và bất dị, bất lai và bất xuất, là sự tịch diệt mọi hý luận, và là an ổn. ]

Tập sách “Đạo Phật là Toán học” gồm có bốn chương: I. Đạo Phật là Toán học; II. Vũ trụ toán học; III. Vũ trụ toán học Tegmark và IV. Tính tương đối của Tồn tại. Ngay vào đầu Chương Một, tác giả biện minh cho thấy Phật là lý Duyên khởi, là nguyên lý về cách thức vạn pháp đồng thời câu khởi. Phật hay Duyên khởi được thông diễn theo nhiều phương thức khác nhau, chẳng hạn, như trong các diễn giải sau đây. Với tổ tín, muốn đốn ngộ thời phải tin quả quyết “Ta là Phật”. Địa vị sơ tâm phải là địa vị thành tựu đốn ngộ. Và câu “Ta là Phật” có nghĩa là “Ta là lý Duyên khởi”, và theo thuật ngữ Hoa Nghiêm, “Ta đồng nhất thể với Pháp giới”. Nếu theo Bồ tát Long Thọ, Duyên khởi được minh định đồng nghĩa với Không, thời “Ta là Phật” hàm ngụ sự thực chứng vạn hữu đều Không. Nếu Phật đồng nhất với lý Duyên khởi và mọi pháp hiện khởi đều do duyên sinh thời mọi pháp bản nguyên là Phật.

Duyên khởi không gì khác hơn là tính tương đối của tồn tại (the relativity of existence), thường được phát biểu là “hiện khởi tương y tương đối’. Xét về mặt lôgic học, tính tương đối của tồn tại phái sinh từ một tập hợp các tiên đề, chẳng phải là sự sáng tạo ex nihilo cái gì đó từ Không. Như vậy, về mặt lôgic học, Duyên khởi — ‘Cái này có thời cái kia có; cái này không thời cái kia không; cái này sinh thời cái kia sinh; cái này diệt thời cái kia diệt’ — là một cấu trúc toán học, nghĩa là, những thực thể trừu tượng cùng với những quan hệ giữa chúng. Nếu cường điệu tính cách cấu trúc toán học của …