PDF Vệ sinh yếu quyết - Hải Thượng Lãn Ông

Mục Lục

VỆ SINH YẾU QUYẾT – Y tông tâm lĩnh 1.Tiểu dẫn 2. Thuật cổ 3. Khi cư (sinh hoạt) 4. Ăn uống: 5. Nước uống: 6. Trầu, thuốc, rượu, trà: 7. Thất tình 8. Phụ nữ 9. Dưỡng nhi: 10. Ăn ở: 11. Tránh tai nạn 12. Phòng bệnh truyền nhiễm 13. Phòng bệnh gia súc 14. Điều dưỡng bệnh nhân 15. Tóm tắt

VỆ SINH YẾU QUYẾT – Y tông tâm lĩnh

1. Tiểu dẫn.

2. Thuật cổ.

3. Khi cư.

4. Ăn uống.

5. Nước uống.

6. Trầu, thuốc, rượu, trà.

7. Thất tình.

8. Phụ nữ.

9. Dưỡng nhi.

10. Ăn ở.

11. Tránh tai nạn.

12. Phòng bệnh truyền nhiễm.

13. Phòng bệnh gia xúc.

14. Điều dưỡng bệnh nhân.

15. Tóm tắt (10 điều răn).

1.Tiểu dẫn

Để cho nam nữ trẻ gia đều hay Tấc lòng tâm niệm bấy nay Mong đời hết bệnh kéo dài ngày xuân Dưỡng sinh theo phép Chân nhân Sách trên đã chép nguyên văn mấy bài Để tuỳ hoàn cảnh tuỳ thời Tuỳ nghi lĩnh hội những lời tinh ba Quyển này đúc lại thành ca Mấy lời thiết yếu để ta ghi lòng Bao gồm phương pháp dự phòng Cổ kim dung hợp quán thông dung hoà

2. Thuật cổ

Nội kinh thiên một, hai, ba(*)

Thiên thượng cổ thiên chân luận. Tứ khí điều thần luận và Sinh khí thông thiên luận

Nhiếp sinh di dưỡng(*) đề ra hàng đầu

Nhiếp sinh là chăm giữ sức khoẻ. Di dưỡng là nuôi nấng. Dưỡng sinh bao gồm cách nuôi nấng, ra dưỡng, giữ gìn sức khoẻ để sống lâu Cổ nhân dạy nhủ đời sau Biết gìn giữ trước khỏi sầu bệnh nguy Đời xưa các bậc thánh tri Chữa khi chưa bệnh có gì khó khăn Đau rồi tiếc của thương thân Khác gì khi loạn thấy cần đúc gươm Đề phòng bệnh hoạn đau thương Là điều thiết yếu ngày thường phải lo Nhiếp sinh phép có từ xưa Âm dương thời tiết bốn mùa thuận theo Tu thân dưỡng tính đôi chiều Điều hoà thuật số bấy nhiêu phép mà Noi xưa ăn ở thật thà Chẳng vì danh lợi bôn ba nhọc lòng

Lao tâm chẳng phải đề phòng Sáng làm tối nghỉ thong dong khoẻ người Khởi cư gìn giữ theo thời Uống ăn điều độ đua chơi chẳng cần Cho nên hình thể, tinh thần Trong ngoài đều mạnh, bình an thọ trường Tuổi trời hưởng hết là thường Chẳng lo chết yểu vì chưng biết phòng Đời nay trái người cổ phong Rượu chè trác táng làm xằng kể chi No say phòng dục đôi khi Chân Nguyên(*) hao tán chỉ vì kiệt tinh

Chân khí cũng là gọi là nguyên khí, chính khí, đó là tinh khí tiên thiên họp cùng cốc khí hậu thiên mà thành, vật chất chủ yếu duy trì cuộc sống Tinh vơi nghiêng động thần minh Thoả lòng, trái đạo dưỡng sinh còn gì! Năm mươi tuổi đã thấy suy Vì chưng tửu sắc khởi cư không chừng

Người xưa dạy cách đề phòng

Tuỳ thời mà tránh "tặc phong hư tà"(*)

Gió độc thừa cơ người yếu xâm vào nhà mà gây bệnh Muốn cho chân khí điều hoà Sửa mình trong sạch(*) hư vô trong lòng

Không có tham vọng bậy bà coi có cũng như không Tinh thần giữ vững ở trong Bệnh nào xâm được chẳng phòng cũng an Chí nhân, lòng chẳng muốn tham Có gì lo sợ tà(*) xâm hại minh

Tác nhân gây bệnh Chớ nên quá nhọc thân mình Làm gì mà chẳng mệt thì mình vân vui Mọi điều vừa phải thì thôi Muốn gì cũng được chẳng đòi hỏi hơn Ăn thường mà vẫn thấy ngon Mặc gì cũng đẹp vui quen với đời Chẳng hề tranh cạnh đua đòi Mọi người chất phác chẳng nài dưới trên Mắt trông chẳng muốn chẳng thèm Dâm tà(*) đâu dễ quấy phiền lòng ta Những điều không chính đáng, tà dâm. Thị dục bất năng lao kỳ mục, dâm tà bất năng hoặc kỳ tâm (NKYC tr78)

Bất kỳ kẻ khéo người ngu Ai mà biết giữ chẳng lo sợ gì Trăm năm động tác chẳng suy Dưỡng sinh trọn đạo chẳng nguy chút nào

3. Khi cư (sinh hoạt)

Khởi cư: Xuất nhập (*) hàng đầu

Xuất tác nhập tức mặt trời mọc thì đi làm, mặt trời lặn thì về nghỉ Thuận theo động tĩnh của bầu thiên nhiên Âm dương (*) vận chuyển ngày đêm

Khí dương Nóng tính động, khí âm lạnh tính tĩnh làm ngưng lại. Âm dương là hai hiện tượng mâu thuấn và thống nhất của một sự vật trong vũ trụ cũng như trong sinh lý và bệnh lý. Danh từ âm dương còn dùng để chỉ trời đất: Dương là trời, âm là đất. Bốn mùa thời tiết luân phiên chẳng nhầm