PDF NGƯỜI NÔNG DÂN CHÂU THỔ BẮC KỲ - TẢI SÁCH PDF MIỄN PHÍ

É T U D E S D E G É O G R A P H I E H U MA I N E N G H I Ê N C ỨU Đ ỊA L Ý N H Â N V Ă N

Pierre Gourou

Thạc sĩ đại học - Tiến sĩ văn học Ủy viên thông tấn Viện Viễn đông Bác cổ Pháp

Dịch theo bản tiếng Pháp

Les paysans du delta tonkinois

Études de géographie humaine

NXB Nghệ thuật và Lịch sử

Paris, 1936

Tham gia dịch thuật:

Nguyễn Khắc Đạm

Đào Hùng

Nguyễn Hoàng Oanh

Hiệu đính:

Đào Thế Tuấn

BIỂU GHI BIÊN MỤC TRƯỚC XUẤT BẢN DO THƯ VIỆN KHTH TP.HCM THỰC HIỆN

General Sciences Library Cataloging-in-Publication Data

Gourou, Pierre, 1900- Người nông dân châu thổ Bắc kỳ / Pierre Gourou ; Nguyễn Khắc Đạm ... [và nh.ng. khác] dịch ; Đào Thế Tuấn hiệu đính. - Tái bản lần thứ 1. - T.P. Hồ Chí Minh : Trẻ, 2015. 707 tr. ; 24 cm. Nguyên bản : Les paysans du Delta tonkinois : étude de géographie humaine. 1. Bắc Việt Nam. I. Nguyễn Khắc Đạm. II. Đào Thế Tuấn. III. Ts: Paysans du Delta tonkinois : étude de géographie humaine.

959.703 -- ddc 23 G716

  5

Lời giới thiệu

C

uốn sách của Pierre Gourou nghiên cứu về châu thổ sông Hồng, một

châu thổ vào loại đông dân nhất thế giới, cái nôi của nền văn minh

Việt Nam, là một tác phẩm đặc sắc nghiên cứu về địa lý nhân văn. Mặc dù

được xuất bản từ các năm 30 của thế kỷ trước, nhưng đến nay sau hơn 70

năm nó vẫn còn mang tính thời sự. Vì mặc dù đã có nhiều biến đổi về chính

trị, kinh tế và xã hội ở vùng đất này, nhưng những nét cơ bản và những vấn

đề vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Nhưng rất tiếc rằng rất nhiều nhà nghiên

cứu và độc giả Việt Nam lại không biết đến công trình này, một phần vì

cuốn sách chỉ còn ở một vài thư viện, một phần vì hiện nay còn ít người

đọc được chữ Pháp. Vì vậy chúng tôi nghĩ rằng việc xuất bản bản dịch của

cuốn sách này vào dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của nhà địa lý nổi tiếng

người Pháp có lẽ là một hành động có ý nghĩa nhất để nhớ đến nhà nghiên

cứu xuất sắc này.

Vài chục năm gần đây, việc nghiên cứu về nông thôn, về nông dân đã trở

thành một lãnh vực thu hút sự chú ý của nhiều môn học kinh tế xã hội, nhất

là sau khi các tác phẩm của nhà kinh tế học Nga A.Tchaianov được dịch

ra tiếng Anh. Một môn học mới gọi là nông dân học (Peasant studies) với

nhiều tạp chí quốc tế đã xuất hiện.

Với sự xuất hiện của lý thuyết hệ thống các môn học mới, như hệ thống

nông nghiệp, sinh thái học nhân văn, sinh thái học nông nghiệp, chúng đã

dần dần trở thành những môn học bắt buộc ở các trường đại học. Sự ra đời

6 P I E R R E G O U R O U

của các môn học đó sẽ tạo nên cơ sở lý luận cho việc phát triển nông thôn,

một hoạt động rất thời sự hiện nay.

Đặc biệt trong thời gian gần đây sự phát triển nông nghiệp của các nước

tư bản chủ nghĩa châu Âu và của các nước đang phát triển, sau những biến

đổi ở nông thôn các nước xã hội chủ nghĩa, thì mô hình nông nghiệp gia

đình đã chứng tỏ là mô hình có ưu thế nhất, hơn hẳn các mô hình nông

nghiệp quy mô lớn dùng lao động làm thuê hay lao động tập thể. Mô hình

nông nghiệp gia đình là một thành tựu lớn nhất của thế kỷ XX. Vì vậy việc

nghiên cứu về kinh tế gia đình nông dân với các quy luật riêng biệt của nó,

do A.Tchaianov phát hiện, đã trở thành một đề tài hấp dẫn nhiều nhà khoa

học.

Cuốn sách của Pierre Gourou chính là con én báo hiệu các sự kiện trên, vì

đây là một công trình nghiên cứu đầu tiên về nông dân học, về nông nghiệp

gia đình và về hệ thống nông nghiệp. Có lẽ tất cả các môn học nói trên phải

coi Gourou là người tiên phong cho môn học của mình.

Điều thú vị là trong cuốn sách của mình, Gourou có dự báo về tình hình

của châu thổ sông Hồng vào cuối thế kỷ: “Nếu người ta chấp nhận một suất

dư là 15 trên 1.000 thì dân số châu thổ Bắc kỳ sẽ là 13.000.000 nhân khẩu

vào năm 1984. Chúng tôi tin rằng số dư thực phải giữ mức giữa 10 và 15 trên

1.000, và nếu như không gì làm biến đổi tiến độ của sự khai triển, thì dân số

vùng Châu thổ sẽ lên tới 13.000.000 giữa năm 1984 và 2001.

Như vậy mật độ trung bình của dân số sẽ gấp đôi mật độ hiện nay: nó

sẽ ở mức 860 khẩu trên một cây số vuông. Một tình …