Hướng dẫn một số trò chơi dân gian trong các lễ hội

Hội đồng chỉ đạo xuất bản

Chủ tịch Hội đồng

PGS.TS. PHạM VĂN LINH

Phó Chủ tịch Hội đồng

PHạM CHí THàNH

Thành viên

trÇn quèc d©n

TS. Nguyễn ĐứC TàI

TS. NGUYÔN AN TI£M

Nguyễn Vũ Thanh Hảo

5

LỜI NHÀ XUẤT BẢN

Mỗi một dân tộc đều có một truyền thống, một nền

văn hóa của dân tộc mình. Nền văn hóa đó chứa đựng

bản sắc độc đáo từ sự hình thành đến sự phát triển sáng

tạo không ngừng trên các phương diện.

Trò chơi dân gian Việt Nam là một bộ phận của nền

văn hóa Việt Nam, phản ánh một phần các mặt đời sống

xã hội của người Việt Nam trong mọi thời đại. Đồng thời,

thông qua hoạt động, trò chơi dân gian cũng đã đáp ứng

những nhu cầu đa dạng về vui chơi giải trí, nghỉ ngơi,

giao lưu văn hóa, phát triển thể chất và chuẩn bị cho hoạt

động lao động, sản xuất của người Việt Nam. Các trò chơi

trước đây thường mang yếu tố cộng đồng, nghĩa là có sự

tham gia của rất nhiều người cùng tương tác với nhau.

Chính vì điều đó, chúng làm cho những mối quan hệ giữa

con người với nhau, tình làng nghĩa xóm thêm gắn kết.

Trò chơi dân gian có nhiều thể loại phù hợp với

các sở thích, cá tính khác nhau của nhiều đối tượng

người chơi. Mỗi trò lại có một quy luật riêng, mang

những sắc thái khác nhau khiến người chơi có cảm giác

6

chơi suốt ngày mà không thấy chán. Trò chơi dân gian

thường được gắn kết với đồng dao, không đơn thuần là

một trò chơi mà nó chứa đựng cả một nền văn hóa dân

tộc Việt Nam độc đáo và giàu bản sắc. Trò chơi dân

gian không chỉ nâng cánh cho tâm hồn thơ trẻ, phát

triển khả năng tư duy, sáng tạo, sự khéo léo mà còn

giúp con người hiểu về tình bạn, tình yêu gia đình, quê

hương, đất nước.

Mỗi người chúng ta ai cũng đã từng là một đứa trẻ và

đã từng chơi theo vòng quay của con quay (chơi cù) hay

những bước nhảy lò cò hoặc trò chơi ô ăn quan... tất cả như

một bức tranh, bài trò chơi rồng rắn lên mây là trò chơi gắn

với đồng dao nhằm rèn luyện sự nhanh nhẹn, khéo léo, phát

huy tinh thần đoàn kết, tôn trọng kỷ luật và khả năng đối

đáp, có liên quan đến nghi thức cầu mưa của cư dân nông

nghiệp: “Rồng rắn lên mây/ Có cây núc nác/ Có nhà khiển

binh/ Hỏi thăm thầy thuốc/ Có nhà hay không...”, là bài

đồng dao của trò chơi rồng rắn lên mây.

Đặc trưng nổi bật của trò chơi dân gian Việt Nam là

gắn chặt với văn hóa làng, xã với các lễ hội truyền

thống, nhiều trò chơi truyền thống như kéo co, leo dây,

ném còn, đua thuyền, bơi chải, vật dân tộc, đá cầu, bắn

nỏ, chọi gà... xuất hiện từ hàng ngàn năm trước, nay vẫn

tiếp tục sống trong đời sống tinh thần của những lớp

người hiện tại như một phương tiện hữu hiệu để giáo

dục tính tập thể, tình đoàn kết, tính cộng đồng và truyền